|
|
|
|
|
|
|
|
Welkom bij THEMA - spelen met gedrag
|
|
|
|
|
Doorbreken we onze eigen beperkingen?
...en wat is daar eigenlijk voor nodig?
|
|
|
Soms lijkt het alsof we stevig vastzitten; aan regels, routines of overtuigingen. Alsof we, net als die olifant die met zijn poot vastzit aan een dun touwtje aan een klein paaltje, vergeten dat we allang sterker zijn dan we denken.
|
|
|
Tijdens de studiedag van Alles in Beweging afgelopen woensdag hoorden we Scholhorn spreken over differentieel leren, waarin ‘constraints’ niet alleen beperkingen zijn, maar ook richting kunnen geven. Beperking als uitnodiging dus, als je het wilt zien.
Dat deed ons denken aan de ijsbeer in
de dierentuin, een verhaal dat we eerder deelden. Het nieuwe hok bood veel meer ruimte, maar het gedrag bleef hetzelfde.
|
|
|
De tapijtverkoper
In The Psychology of Consciousness begint Charles Ornstein met een vergelijkbaar verhaal: een tapijtverkoper
biedt een prachtig Perzisch tapijt aan voor 100 goudstukken. Na afloop vraagt een collega hem verbaasd waarom hij niet méér vroeg. De verkoper kijkt hem verwonderd aan:
“Bestaat er dan een getal hoger dan 100?”
|
|
|
We glimlachen erom, maar zijn vaak zelf niet anders. Ook wij trekken grenzen – soms zonder dat we het doorhebben. We hanteren ‘limietstellingen’ als:
“Dat kan ik niet.” “Niemand loopt een
marathon onder de twee uur.”
|
|
|
Grenzen doorbreken
Hoe langer zulke overtuigingen blijven bestaan, hoe vanzelfsprekender ze lijken. Tot iemand de grens doorbreekt – en nieuwe ruimte opent.
Ook binnen THEMA stellen we onszelf regelmatig de vraag:
Waardoor laten wij ons beperken?
En wat gebeurt er als we bewust ruimte maken?
|
|
|
Want dat is waar we in geloven: dat leren, bewegen en ontspannen niet losstaan van elkaar, maar elkaar versterken. Zoals we in ons boek Onderwijs in Beweging op de Basisschool schreven: na werken is het van belang serieus te ontspannen. En soms helpt het om er écht even uit te stappen; het hoofd leeg, het lijf in beweging.
Sport is een vrijwillige poging om onnodige obstakels te overwinnen.
Deze vakantieperiode ga we proberen weer een paar van die obstakels te nemen.
|
|
|
|
|
Tot slot: een zomerse groet
Dit is de laatste Kennislink van dit schooljaar.
In juni en juli trekken wij er even op uit. Misschien kom je ons wel tegen - in een omgeving zoals op de afbeelding hierboven, die ook een plek kreeg
in ons boek.
We wensen je een zomer vol ruimte.
Voor verwondering. Voor beweging. Voor een nieuw begin.
Fijne vakantie (alvast)!
Het Kennislink-team
|
|
|
|
|
Verhalen delen, kennis verspreiden
Verhalen vertellen en kennis delen vormen de kern van alles wat we doen. Misschien heb je al enkele van onze blogs en verhalen ontdekt. Hierin belichten we belangrijke thema’s en laten we zien hoe we, samen met anderen uit de sportwereld, werken aan gelijke kansen voor ieder kind en iedere volwassene.
Samen vooruit
Deze maand houden we je graag op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen in onderwijs, sport en bewegen. Laat je inspireren door de ideeën van anderen — en laten we er samen opnieuw een waardevolle en inspirerende maand van maken.
|
|
|
|
|
|
|
Meer spel door betere speeltuinen
|
|
|
Hoe maak je een speelplek écht aantrekkelijk voor kinderen? Dit onderzoek laat zien dat het antwoord schuilt in de kwaliteit van het ontwerp. Op 38 speeltuinen werd gekeken naar het gebruik door kinderen van 0 tot 12 jaar én naar de inrichting ervan.
Wat blijkt?
Speelplekken die hoger scoren op structuur, paden en algemene voorzieningen trekken aantoonbaar meer kinderen aan. Interessant is ook dat jongens en meisjes net iets anders reageren op deze kenmerken. De conclusie is helder: wie wil dat kinderen vaker buiten spelen, moet investeren in slimme, doordachte speelruimte.
|
|
|
|
|
|
|
De moeite van het lezen waard
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Deze studie toont aan dat Nonlineair Leren, gericht op variatie en zelforganisatie, effectiever is dan Traditioneel Leren in sportklimmen.
Het bevordert zowel prestaties als motivatie en biedt waardevolle inzichten voor motiverend en vaardigheidsgericht sportonderwijs in de praktijk.
|
|
|
|
|
|
Sport biedt jongeren een krachtige tegenhanger voor schadelijke online subculturen.
Door ruimte te geven aan diversiteit, empathie en kwetsbaarheid, helpt sport traditionele genderrollen doorbreken en draagt het bij aan een inclusievere mannelijkheid.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Waarom het potlood wint van het toetsenbord
|
|
|
| In steeds meer klaslokalen maken pen en papier plaats voor tablets en laptops. Efficiënt, digitaal en modern – maar is typen wel een volwaardig alternatief voor schrijven met de hand? Recent onderzoek
wijst uit dat deze overstap mogelijk nadelige gevolgen heeft voor de ontwikkeling van geletterdheid. Kinderen die letters met de hand leren schrijven, blijken letters en woorden beter te herkennen, benoemen en reproduceren dan leeftijdsgenoten die dit met een toetsenbord doen.
|
|
|
|
|
| De kracht van de combinatie
De kracht van handschrift schuilt in de combinatie van beweging, beeld en geluid: een motorisch, visueel én cognitief leerproces dat typen niet evenaart. Deze bevindingen benadrukken het belang van grafomotorische ervaringen in de fase waarin kinderen het alfabet en woordstructuren leren.
Kortom: wie leert lezen en schrijven, doet dat beter met een potlood dan met een toetsenbord.
|
|
|
|
|
Op wij-leren.nl vind je een Nederlandstalige samenvatting en een heldere bespreking van het oorspronkelijke onderzoek. De moeite van het doornemen meer dan waard.
|
|
|
|
|
|
|
Urban sports als brug tussen school en buurt
|
|
|
| Hoe stimuleer je jongeren om ook buiten schooltijd te bewegen? Op Zeeburgereiland in Amsterdam laat een initiatief van ALO-student Demy Wit zien hoe urban sports kunnen dienen als schakel tussen school en
buurt. Scholieren van middelbare school ALASCA maken binnenkort na schooltijd kennis met freerunnen, skaten en BMX’en op het grootste urban sportpark van Nederland – pal naast hun school.
Spin-off
Het project, ontstaan binnen de cursus De docent lichamelijke opvoeding in en om de school, laat zien hoe toekomstige gymdocenten jongeren kunnen activeren buiten de muren van de gymzaal.
|
|
|
|
|
|
| Lokale partners
Dankzij de inzet van Demy, de steun van de school én
samenwerking met lokale partners krijgt een onbenut sportpark nu een nieuwe functie: een vrijplaats voor sportieve expressie, ontmoeting en eigenaarschap. Een inspirerend voorbeeld van hoe LO de wijk in kan.
|
|
|
|
|
|
|
Zonder vakkennis geen goed onderwijs
|
|
|
Wat leraren weten, bepaalt wat leerlingen leren.
|
|
|
|
|
In dit blog betoogt Peter Iserbyt dat vakkennis – de inhoudelijke kennis van wat je onderwijst – de kern vormt van goed leraarschap.
|
|
|
Vakkennis en expertise
Gebaseerd op invloedrijk onderzoek van onder meer Shulman, Ball en Ward laat hij zien hoe vakkennis zich uitstrekt van algemene kennis (zoals regels en technieken) tot gespecialiseerde expertise over leerlijnen, instructie en veelvoorkomende fouten.
|
|
|
Scherpe analyse
Aan de hand van voorbeelden uit de lichamelijke opvoeding verkent hij hoe deze kennis zich vertaalt naar de klas- en gymzaalpraktijk. Een scherpe analyse over waarom je pas echt goed kunt onderwijzen als je weet wát je onderwijst.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| In een prikkelend artikel stelt Jaap Kleinpaste de vraag of we het spelen zijn verleerd. Hij onderzoekt hoe we opnieuw ruimte kunnen scheppen voor spel in het bewegingsonderwijs – juist nu structuur,
toetsing en meetbaarheid de toon lijken te zetten.
|
|
|
|
|
| Speelruimte creëren
Met concrete handvatten laat hij zien hoe je als
docent speelruimte kunt creëren: ruimte voor het verrassende, het onvoorspelbare en het onzekere. Want juist dáár ligt de kracht van spel. Kleinpaste hoopt dat dit artikel docenten inspireert om hun lessen zo te arrangeren dat leerlingen niet alleen bewegen, maar ook de ruimte krijgen om hun speelse houding (weer) tot bloei te laten komen.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Dubbel jubileum, dubbele inspiratie
Het lectoraat Bewegen, School en Sport bestaat 15 jaar — en de masteropleiding Lichamelijke Opvoeding en Sportpedagogiek viert haar 10-jarig bestaan. Twee mijlpalen die vragen om een moment van reflectie én vooruitblik.
Ter gelegenheid van dit dubbel jubileum organiseren het lectoraat en de Calo een feestelijke avond vol inspiratie.
|
|
|
|
| Samen voor een gezondere samenleving
Op vrijdag 20 juni 2025 vindt in Sportcentrum Valkenhuizen (Arnhem) het Nationaal Congres Sport, Bewegen en Gezondheid plaats.
Tijdens deze derde editie draait het om kennisdeling en samenwerking. Met keynotes, workshops én ruimte voor beweging en ontmoeting is het dé dag voor professionals die werk maken van gezondheid in de brede zin van het woord.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Schijnzelfstandigheid in de sport: ben jij voorbereid?
Vanaf 2025 handhaaft de Belastingdienst op schijnzelfstandigheid. Voor sportorganisaties en zzp’ers kan dit fiscale en juridische gevolgen hebben.
Tijdens dit seminar krijg je inzicht in de actuele regels, risico’s en oplossingen. Met praktijkvoorbeelden en
juridische duiding leer je hoe je verantwoord samenwerkt in een veranderend speelveld.
|
|
|
|
| Naar een vitale sportvereniging
Wil je als sportprofessional of verenigingsondersteuner bijdragen aan sterke, toekomstbestendige verenigingen?
De Opleiding Verenigingsmanagement – ontwikkeld met de NOC*NSF Academie voor Sportkader – biedt praktische handvatten, actuele kennis en een waardevol netwerk. Voor iedereen die effectief wil besturen, organiseren en ondersteunen in een veranderend sportlandschap.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
In de afgelopen maand hebben we een reeks blogposts en artikelen gepubliceerd. Deze artikelen behandelen diverse onderwerpen, allemaal geconcentreerd rond het centrale thema
'Onderwijs in Bewegen'.
|
|
|
|
|
|
|
Kinderen met beweeguitdagingen - game, set & match
|
|
|
Wat als bewegen niet vanzelf gaat? Als fietsen, vangen of knippen elke dag een uitdaging is? Voor kinderen met DCD (Developmental Coordination Disorder) is dat de realiteit.
Ze willen wel, maar hun lichaam lijkt soms niet te luisteren naar hun hoofd. Hun motoriek loopt niet synchroon, waardoor ze vaker struikelen, botsen of bewegen vermijden. Dat heeft impact — op hun
ontwikkeling, hun zelfvertrouwen en hun plek in de groep.
|
|
|
MATCHen
In dit blog duiken we in de wereld van DCD. Je ontdekt hoe je als professional met het OPA-model gedrag beter leert begrijpen, en hoe het MATCH-model je helpt om beweegactiviteiten aan te passen aan de unieke behoeften van deze kinderen. Zo maak je van frustratie weer spel, en van terugtrekken weer meedoen.
|
|
|
|
|
|
|
Beter proberen te begrijpen
|
|
|
Een voorste kruisbandreconstructie (ACL-reconstructie) is een veelvoorkomende chirurgische ingreep voor sporters die na een ernstige knieblessure hun stabiliteit en kracht willen herwinnen. Toch ervaren veel jongeren, ondanks een afgeronde revalidatie, nog functionele beperkingen wanneer zij terugkeren naar hun sport. Sterker nog: tot 30% loopt binnen enkele maanden opnieuw
een ACL-blessure op.
|
|
|
In dit promotie-onderzoek wordt met behulp van non-lineaire dynamica gekeken naar de bewegingsvariabiliteit tijdens het lopen bij mensen met een ACL-reconstructie.
|
|
|
Aanpassingsvermogen
Volgens de theorie van optimale bewegingsvariabiliteit dragen kleine, natuurlijke verschillen in beweging bij aan een beter aanpassingsvermogen in onverwachte situaties. In plaats van losse bewegingselementen te analyseren, onderzoeken de auteurs het samenspel binnen het volledige bewegingssysteem in interactie met de omgeving.
Zo willen zij meer inzicht krijgen in het proces van motorisch herstel. Het uiteindelijke doel: begrijpen waarom sommige mensen opnieuw geblesseerd raken – en hoe dat te voorkomen.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Femke Heemskerk wordt teammanager van TeamNL wedstrijdzwemmen en start deze zomer bij
het WK in Singapore, met uitzicht op Parijs 2028.
|
|
|
|
|
|
Waarom is Nederlandse vertegenwoordiging in het IOC belangrijk? In deze eerste aflevering van het debat: Sylvia Barlag over kansen en strategie.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Werk jij met kinderen en jongeren als orthopedagoog, psycholoog, fysiotherapeut of in een ander vakgebied?
Ontdek waarom de opleiding bij het Psychomotorisch
Expertisecentrum Kind en Jeugd een krachtige aanvulling is op jouw professionele ontwikkeling.
|
|
|
|
|
|
Waarom (meer) bewegen van belang is?
Meer en beter bewegen op school bevordert niet alleen de motorische ontwikkeling, maar ondersteunt ook de concentratie, het leervermogen en het sociaal-emotioneel welzijn van leerlingen; elke dag opnieuw.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Spelend leren tekenen: grafomotoriek als motor voor ontwikkeling
|
|
|
Kriebelen, krabbelen, tekenen en experimenteren met schuim, verf of zand: het lijkt vanzelfsprekend, maar grafomotoriek is een essentiële bouwsteen in de ontwikkeling van jonge kinderen. Het gaat
hierbij niet alleen om voorbereidende schrijfvaardigheden, maar ook om het versterken van de fijne motoriek, het zelfvertrouwen en het creatieve vermogen. Bovendien draagt het bij aan cognitieve en sociaal-emotionele groei.
|
|
|
Praktische handvatten
In dit webinar ontdek je hoe je kinderen op een speelse manier helpt om met meer plezier en vertrouwen vormen, letters en cijfers te leren maken. Je krijgt praktische handvatten en inspiratie om motorische én creatieve ontwikkeling te stimuleren.
|
|
|
Belemmerende ontwikkelingen
Tegelijkertijd staan we stil bij de uitdagingen die deze ontwikkeling kunnen belemmeren, zoals digitalisering en coördinatieproblemen. Hoe zorg je voor meer succeservaringen en behoud je de motivatie? Met concrete voorbeelden, materialen en tips bied je kinderen én ouders weer nieuwe mogelijkheden.
|
|
|
|
|
|
|
Begrijpen met je handen en hart
|
|
|
Ontdek hoe Psychomotorisch Werken je helpt gedrag écht te
doorgronden
|
|
|
Soms vertelt een kind met gedrag wat het nog niet in woorden kan uitdrukken. Dan is het aan jou als professional om te zien, te voelen en te begrijpen wat er écht speelt.
|
|
|
Gedrag begrijpen én beïnvloeden
Psychomotorisch Werken (PMW) biedt daarvoor krachtige handvatten. In deze aanpak worden spel en beweging ingezet om ontwikkelingsstagnaties te doorbreken, zelfvertrouwen te versterken, emotieregulatie te bevorderen en relaties te verbeteren.
|
|
|
|
|
|
Ontwikkelingsstagnaties
Werk je met kinderen en jongeren (3–18 jaar) die moeite hebben met concentratie, sociale interactie, emoties of motoriek? Wil je leren hoe lichaam, brein
en gedrag met elkaar samenhangen? En zoek je naar een aanpak die verder gaat dan alleen praten?
|
|
|
In deze praktijkgerichte opleiding leer je gedrag begrijpen én beïnvloeden via beweging. Je verdiept je in de neurobiologische ontwikkeling van het kinderbrein en ontdekt interventies die direct toepasbaar zijn in jouw dagelijkse praktijk.
|
|
|
|
|
|
|
Olympic Moves gooit het roer om
|
|
|
|
|
The School Final krijgt dit jaar een compleet vernieuwde opzet.
Sportfestival
Geen klassieke ceremonie meer, maar een energiek sportfestival op Papendal
waar ontmoeting, plezier en ontdekking centraal staan.
Een dag vol beweging, beleving en sportieve verrassingen, voor en door jongeren.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Animal Fun is een speels en wetenschappelijk onderbouwd programma dat de motorische, sociale en cognitieve ontwikkeling van jonge kinderen stimuleert.
Bewegen en spelen worden op een natuurlijke manier gecombineerd, waardoor kinderen spelenderwijs nieuwe vaardigheden ontwikkelen, plezier beleven én zich vrij kunnen uiten.
|
|
|
|
Benieuwd hoe psychomotoriek bijdraagt aan de ontwikkeling van kinderen?
Ontdek hoe bewegen en motoriek niet alleen talenten zichtbaar maken, maar ook het zelfvertrouwen versterken en bijdragen aan een stevige identiteitsontwikkeling.
Laat je inspireren en zie ook hoe het Psychomotorisch ExpertiseCentrum écht het verschil maakt in de begeleiding van kinderen.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Goed nieuws voor professionals in de kinderopvang: het programma Beweegboeken is erkend als Goed Onderbouwde interventie door de erkenningscommissie Sport & Bewegen.
Deze speelse aanpak helpt kinderen van 2 en 3 jaar op het kinderdagverblijf om hun motorische vaardigheden te versterken – op een manier die aansluit bij hun belevingswereld en ontwikkelingsniveau.
|
|
|
|
|
|
Samen in beweging voor motorische ontwikkeling
Steeds meer kinderen kampen met beweegachterstanden, wat niet alleen hun motorische ontwikkeling belemmert, maar ook het plezier in bewegen én hun zelfvertrouwen aantast.
In het artikel lees je hoe professionals en ouders samen kunnen bijdragen aan de motorische ontwikkeling van kinderen.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Onze sportcultuur staat op het spel
|
|
|
| Nederland beschikt over een indrukwekkende sportinfrastructuur, maar het gebruik ervan staat onder druk. Te veel accommodaties blijven onderbenut of raken in de verdrukking.
|
|
|
| Fundamentele herziening
Volgens hoogleraar Maarten van Bottenburg is het
tijd voor een fundamentele herziening van hoe we sportlocaties organiseren en benutten. Als leider van het onderzoeksproject Spot On onderzoekt hij samen met een multidisciplinair team de succesprincipes achter sportaccommodaties die wél werken; locaties waar sport floreert dankzij innovatieve organisatievormen en nieuwe samenwerkingen.
Met als doel
Het doel: inzichten opleveren die breder toepasbaar zijn én onze sportcultuur toekomstbestendig maken. Want wie sport serieus neemt, moet ook serieus nadenken over de plekken waar die sport
plaatsvindt.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Evalueren helpt leerlingen beter leren bewegen én geeft inzicht in de kwaliteit van het onderwijs.
In dit handboek leer je stap voor stap hoe je evaluatie effectief en betrouwbaar inzet binnen de Lichamelijke Opvoeding en het bewegingsonderwijs.
Met praktijkvoorbeelden, onderzoek en tips ondersteunt het boek LO-docenten bij het versterken van hun lespraktijk en leeropbrengst.
|
|
|
|
Groepsdynamiek in de klas: meer dan gedrag alleen
Een veilig, positief klasklimaat ontstaat niet vanzelf. In het boek Groepsdynamiek in het onderwijs ontdek je hoe je als leraar of schoolleider actief kunt sturen op groepsprocessen — met heldere modellen, herkenbare voorbeelden en direct toepasbare
interventies.
|
|
|
“Groepsdynamiek ontrafelen is geen trucje, het is
leiderschap in de praktijk.”
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Risico’s die goed doen:
waarom risicovol buitenspel kinderen juist sterker maakt
|
|
|
| We kwamen onlangs een wat ouder, maar nog altijd relevant artikel tegen over de relatie tussen risicovol spel en gezondheidswinst bij kinderen.
Een beetje risico is namelijk gezond, zo blijkt uit een
systematische review naar de effecten van risicovol buitenspel. Hoewel dit type spel vaak in verband wordt gebracht met ongelukken, laat het onderzoek juist zien dat het een positieve invloed heeft op de fysieke activiteit, sociale vaardigheden, het zelfvertrouwen en de weerbaarheid van kinderen.
|
|
|
| Focus op veiligheid
Door een groeiende focus op veiligheid zijn deze
speelmogelijkheden in de afgelopen decennia sterk afgenomen. Tijd dus om het evenwicht te herstellen en kinderen weer de ruimte te geven voor spannend, avontuurlijk en uitdagend spel in de buitenlucht.
|
|
|
|
|
|
|
Risicovol spel maakt sterk
|
|
|
| Ontdek het werk van Ellen Sandseter
|
|
|
Spelen is geen tijdverdrijf, het is fundamenteel
voor ontwikkeling. Dat blijkt ook uit het werk van Ellen Beate Hansen Sandseter, dé internationale autoriteit op het gebied van risicovol spel. Zij onderscheidt zes – inmiddels acht – vormen van spel die essentieel zijn voor de groei van kinderen. Denk aan stoeien, klimmen, snelheid ervaren, omgaan met natuurlijke elementen of zelfs het 'verdwijnen' tijdens een verkenningstocht.
|
|
|
Wat deze spelvormen gemeen hebben?
Ze bieden kinderen een gezonde dosis spanning, plezier én de kans om veerkracht, zelfvertrouwen en motorische vaardigheden te ontwikkelen.
En opvallend
Hoe vaker kinderen aan risicovol spel deelnemen, hoe kleiner de kans op ernstige blessures op lange termijn.
|
|
|
|
|
|
In een tijd waarin er toenemende zorgen zijn over de
veerkracht van kinderen, is meer ruimte voor avontuurlijk buitenspel dan ook allesbehalve overbodig.
Bekijk vooral ook de website van Ellen Sandseter:
Of het inspirerende filmpje dat we op Facebook tegenkwamen.
|
|
|
|
|
|
|
Beweegaanpakken voor basisscholen
|
|
|
| Hoe krijg je kinderen op de basisschool structureel meer in beweging?
Steeds meer scholen willen hun leerlingen niet alleen vaardiger laten bewegen, maar ook bijdragen aan hun fysieke en mentale gezondheid. Een goede gymles is belangrijk, maar daarmee ben je er niet.
|
|
|
|
|
| Bewegen tijdens en buiten lestijd vraagt om een doordachte aanpak. Ontdek hoe erkende beweeginterventies daarbij kunnen helpen.
Ze bieden bewezen effectieve manieren om de beweegtijd op school te vergroten én te verrijken. Zo werk je als school stap voor stap aan een dynamische schooldag, waarin afwisseling tussen zitten, leren en bewegen vanzelfsprekend wordt.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| De toolbox van...
In de toolbox van elke beweegprofessional bevindt zich een schat aan belangrijke kennis en ervaring, specifiek gericht op het effectief en positief begeleiden en beïnvloeden van kinderen en volwassenen in diverse spel- en bewegingssituaties.
|
|
|
|
|
| Waarom risicovol spel ertoe doet
Wat hebben leren, welzijn en gezonde ontwikkeling met risico te maken? Volgens een groeiende groep onderzoekers — en ervaringsdeskundigen — heel veel.
In een eerder After Babel-artikel schetste Mariana Brussoni al een overtuigend beeld van waarom risicovol buitenspel zo belangrijk is voor kinderen. Ook Nature besteedde recent aandacht aan deze krachtige vorm van leren
en ontwikkelen.
"Als moeder, pedagoog en onderzoeker weet ik uit ervaring hoe waardevol het is om kinderen vrijheid te geven: vrijheid om te verkennen, om risico's te nemen en om te leren door hun grenzen op te zoeken. Zelf groeide ik op in een Noorse stad, waar we als kinderen urenlang buiten speelden – vaak wild en ongeremd, soms met het nodige risico. Die vrijheid vormde mij. En het is precies die ervaring die ik mijn eigen kinderen ook wilde meegeven."
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Leerkrachten en begeleiders passen beweegactiviteiten vaak intuïtief aan op wat ze bij kinderen aanvoelen. Dat is waardevol: een goede relatie en het aansluiten bij de interesses van het kind vormen immers de basis voor effectieve begeleiding.
Toch is het óók belangrijk om te begrijpen waarom kinderen op een bepaalde manier reageren op materialen en situaties.
|
|
|
|
|
|
| Want spelen lijkt misschien vrijblijvend, maar niets is minder waar
Spelen is de natuurlijke manier waarop jonge kinderen de wereld ontdekken, zichzelf leren kennen en zich ontwikkelen. Het lijkt op het eerste gezicht misschien tegenover ‘leren’ te staan, maar in werkelijkheid is spel juist de motor van ontwikkeling. Door te spelen bouwen kinderen aan hun zelfvertrouwen, creativiteit en sociale vaardigheden. Ze oefenen met rollen, regels, emoties en fysieke
uitdagingen — allemaal in hun eigen tempo en vanuit hun eigen belevingswereld.
|
|
|
| Ruimte geven voor spel
Voor opvoeders en professionals betekent dit: ruimte geven voor spel, het serieus nemen, en spel observeren als venster op het kind. In spel laat een kind immers zien wat het voelt, denkt, weet en wil leren.
Spel en spelen vraagt dus niet alleen om begeleiding, maar ook om nieuwsgierigheid, aandacht en inzicht in wat er werkelijk gebeurt.
|
|
|
| Dat inzicht maakt het mogelijk om beweegactiviteiten doelgerichter te ontwerpen en beter aan te laten sluiten bij hun ontwikkeling. Door intuïtie te combineren met kennis over kindontwikkeling, vergroot je de impact van je beweegactiviteiten en bied je kinderen wat ze nodig hebben om spelenderwijs te groeien.
|
|
|
|
|
|
|
(meer dan) Leuk om te weten
|
|
|
| Wat hebben sporten, muziek maken en hersenontwikkeling met elkaar te maken?
Volgens hoogleraar neuropsychologie Erik Scherder: alles. In een tijd waarin cognitieve vaardigheden zoals rekenen en taal centraal staan in het onderwijs, pleit hij voor meer aandacht voor muziek, bewegen en creativiteit. Want juist die activiteiten stimuleren het brein op unieke wijze, belangrijk voor kinderen in volle ontwikkeling.
|
|
|
|
|
| Voor neuropsycholoog Erik Scherder is het glashelder: voor een goed ontwikkeld brein zijn sport en muziek minstens zo belangrijk als rekenen en taal.
|
|
|
| In dit artikel legt Scherder uit waarom sport en muziek zo’n krachtige boost geven aan het kinderbrein, en wat dat betekent voor opvoeding, onderwijs en beleid.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Kleuters: een leven lang bewegen
|
|
|
De eerste levensjaren zijn van groot belang voor een leven lang actief bewegen. Juist in deze vroege fase leg je de basis voor motorische vaardigheden, zelfvertrouwen en vooral: plezier in bewegen.
Een leven lang
Een sterke start vergroot de kans dat kinderen ook
later actief blijven – op school, in de sport én in het dagelijks leven.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Van zweten naar uitputting
|
|
|
Hoe voorkom je hitteletsel in de gymles?
De zomers worden
steeds warmer en dat merken we ook in de gymzaal en op het sportveld. Loom gedrag, minder concentratie, en bezorgde vragen: hebben de kinderen genoeg gedronken? Zijn ze wel goed ingesmeerd? Door klimaatverandering neemt de kans op hittestress toe — en dus ook de verantwoordelijkheid van de leerkracht om hierop voorbereid te zijn.
|
|
|
|
|
|
In dit artikel wordt ingegaan op de impact van hitte op kinderen tijdens bewegingsonderwijs. Wat doet hittestress met het lichaam van een kind, hoe kun je risico’s signaleren, en wat kun je doen om hitteletsel te voorkomen?
Je krijgt praktische handelingsperspectieven en antwoorden op vragen als: Wanneer is het te warm? Wat zijn de symptomen van oververhitting? En wat zijn veilige alternatieven als het kwik stijgt? Want één ding is zeker: goed voorbereid is half bewogen.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
In de Kennislink is het boek van de maand een vaste rubriek. Maandelijks wordt door een panel van beweegprofessionals het boek van de maand gekozen. Dit kan een recent uitgebracht boek zijn, maar ook een boek dat op een bijzondere manier representatief is voor het onderwijs in bewegen of veel indruk heeft gemaakt.
Door het bespreken van deze boeken wil het panel inspiratie bieden en de kennis delen met de lezers van de Kennislink.
|
|
|
|
|
|
|
In Learning To Be an “Ecological” Coach zet Rob Gray een betekenisvolle volgende stap in zijn werk over motorisch leren. Waar zijn eerdere boeken vooral focusten op theorie, richt hij zich dit keer specifiek op coachontwikkeling binnen het kader van ecological dynamics en de constraints-led approach (CLA). Daarbij maakt hij een overtuigend onderscheid tussen ‘kennis over’ en ‘kennis van’ coaching, en
stelt hij dat écht leren plaatsvindt in de praktijk – via ervaring, observatie en interactie.
|
|
|
Rijk aan praktische toepassingen
Het boek is rijk aan praktische toepassingen, met hoofdstukken over het ontwerpen van representatieve leersituaties, het werken met individuen en groepen, en het begeleiden van leerprocessen op maat. Gray benadrukt het belang van adaptief en contextgericht handelen, en moedigt coaches aan om niet te leunen op vaste methodes, maar continu af te stemmen op wat zich in de praktijk voordoet.
Daarnaast schenkt hij aandacht aan psychologische thema’s als motivatie, autonomie en cultuur, wat het boek een brede en tegelijkertijd diepgravende invalshoek geeft.
|
|
|
|
|
|
|
|
Inhoudelijke rijkdom
De stijl is bij vlagen behoorlijk academisch, en slordigheden in de tekst (zoals typfouten) kunnen als storend worden ervaren. De vele verwijzingen naar onderzoek maken het boek soms taai voor lezers die minder vertrouwd zijn met de theorie. Toch zorgen de inhoudelijke diepgang en de heldere praktijkvoorbeelden ervoor dat dit boek een waardevolle bijdrage vormt voor elke coach die zijn of
haar vak serieus neemt.
|
|
|
Voor wie is dit boek?
Gray slaagt erin coaching te benaderen als een ambacht dat verder reikt dan modellen en theorie. Het vraagt om betrokken waarnemen, voortdurend leren en het lef om bij te sturen. Een aanrader voor wie zijn coaching wil verdiepen – vanuit de praktijk zélf.
|
|
|
|
|
|
|
| Hoe ziet de sport van morgen eruit?
En wat is jóuw rol daarin?
|
|
|
De sportwereld staat voor grote uitdagingen: een
groeiende stad, druk op de ruimte, verschuivende behoeften van sporters, en de noodzaak van inclusie, veiligheid en sterke netwerken. Maar juist nu is er ook volop energie, innovatie en samenwerking.
Op dinsdag 24 juni 2025 bundelen NOC*NSF en Vereniging Sport en Gemeenten de krachten tijdens het allereerste Nationaal Sportcongres op Papendal.
|
|
|
|
|
|
Beleidsmakers, clubondersteuners en sportprofessionals komen samen om te bouwen aan een toekomstbestendige sportsector – met frisse ideeën, gedeelde
ervaringen en keuzes die ertoe doen. Ben jij erbij?
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Erik Hein gaat in gesprek met Dr. Iris Andriessen over
opvoeden, samenleven en de druk op jongeren.
Hoe nemen we jongeren écht serieus in hun perspectief, hun keuzes en hun worstelingen? Wat zeggen we eigenlijk als we zeggen:
“Als je maar gelukkig bent”? En welke idealen leven we zelf voor, als opvoeder, leraar of ouder?
|
|
|
|
|
In dit gesprek met Dr. Iris Andriessen, lector Samenlevingspedagogiek, wordt verkend hoe opvoeding, onderwijs en samenleving met elkaar verbonden zijn.
Gesproken wordt over democratische waarden als vrijheid en gelijkheid, over maatschappelijke betrokkenheid, participatie en de noodzaak om jongeren meer zeggenschap te geven.
|
|
|
|
|
Mentale druk en veerkracht
Ook wordt ingegaan op de mentale druk die jongeren ervaren, de invloed van het meritocratische denken, en de vraag waarom het voor jonge mannen soms extra lastig is om hun plek in de wereld te vinden.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Deze maand op onze boekenplank
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Jacques Brinkman over betrokken ouders langs het sportveld
Na een scherpe column van Kim Lammers over (te) fanatieke ouders langs de lijn, liet Jacques Brinkman van zich horen. Zijn boodschap: laten we stoppen met generaliseren.
Ouders zijn onmisbaar voor de sportvereniging; als vrijwilliger, supporter én verbinder. In dit interview licht de voormalig international toe waarom we hun rol moeten herwaarderen, juist
nu de druk op verenigingen toeneemt.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Kinderen met beweeguitdagingen
|
|
|
|
|
De afgelopen maand deelden we op LinkedIn diverse bijdragen over kinderen met motorische uitdagingen.
|
|
|
We namen herkenbare praktijksituaties onder de loep, reikten effectieve strategieën aan en lieten zien hoe je bewegen weer leuk én leerzaam kunt maken.
Een selectie van deze berichten – bedoeld om jou als professional te inspireren – hebben we hier voor je verzameld.
|
|
|
|
|
|
|
Welke aanpak werkt voor jou in de praktijk?
Waar loop jij tegenaan, en wat helpt echt?
|
|
|
|
|
|
|
Intervisiebijeenkomst met pizza
Inspireren en samen leren
Ook deze maand weer organiseren we opnieuw een intervisiebijeenkomst in Rotterdam.
Mocht je belangstelling hebben?
Neem gerust contact met ons op. Je bent van harte welkom om aan te sluiten.
|
|
|
|
|
|
|
|
Verdiep je kennis en versterk je praktijk met praktijkgerichte trainingen - ontwikkeld in samenwerking met ervaren experts. Deze trainingen sluiten naadloos aan op jouw werkveld in sport en bewegen. Je krijgt direct toepasbare inzichten en praktische tools die bijdragen aan een stevige professionele aanpak.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Dit artikel is verschenen op de site van SportknowhowXL
|
|
|
|
|
|
In onze rubriek UITGELICHT richten we deze keer de schijnwerpers op een interessant artikel van Dico de Jager over participatie via sport en de belangrijker verbinding tussen praktijk en wetenschap.
Een artikel dat het lezen en de discussie meer dan de moeite waard is. (tenminste dit vinden wij)
|
|
|
|
|
|
|
Participatie via sport: als meedoen niet vanzelfsprekend is Hoe kun je via sport mensen in kwetsbare posities weer perspectief bieden? De stichting Life Goals laat zien hoe sport en bewegen méér kunnen zijn dan een doel op zich:
een middel om weer mee te doen, zelfvertrouwen op te bouwen en richting te vinden in het leven. Inmiddels bereikte de Life Goals-aanpak al bijna 12.000 mensen; van dak- en thuislozen tot nieuwkomers en mensen met psychische problemen.
|
|
|
De kracht van samen leren en bewegen
De verhalen van deelnemers laten zien dat maatschappelijke participatie via sport geen abstract ideaal is, maar elke dag realiteit kan zijn; mits er ruimte is voor maatwerk, vertrouwen en duurzame begeleiding.
De co-creatie tussen praktijk en wetenschap binnen Life Goals draagt bij aan blijvende vernieuwing, versterking van de aanpak en meer inzicht in wat wérkt. Want alleen samen – met professionals, vrijwilligers, onderzoekers en deelnemers – bouwen we aan een sportomgeving die echt inclusief is.
Zo wordt sport een springplank. Geen eindpunt, maar een nieuw begin.
|
|
|
|
|
|
|
Een agenda is (bijna) onmisbaar
|
|
|
|
|
Zomerpauze in het cursusaanbod
Normaal gesproken vind je hier een overzicht van cursussen en trainingen voor de komende periode. Nu breekt echter de vakantieperiode aan — en dat betekent dat er tijdelijk minder op de planning staat.
|
|
|
|
|
Wat er op dit moment nog wél gepland staat, kun je hier bekijken.
Achter de schermen werken we al aan het programma voor het laatste kwartaal van 2025 (oktober t/m december). Cursussen en trainingen waar veel vraag naar is, zullen we uiteraard opnieuw aanbieden.
Specifieke cursus of training
Heb je interesse in een specifieke cursus die je nu nog niet terugziet in het aanbod? Laat het ons gerust weten — we denken graag met je mee!
En natuurlijk kun je in de tussentijd altijd aan de slag met een of meer van onze verdiepende en praktische online cursussen. Gun jezelf een moment van rust, maar ook de ruimte om te blijven groeien — op je eigen tempo, waar en wanneer jij wilt.
|
|
|
|
|
|
|
Een uitstekende keuze voor beweegprofessionals die zich willen specialiseren in het begeleiden van kinderen met beweeguitdagingen zijn de bijeenkomsten over kinderen met DCD en de Neuromotor Task Training.
|
|
|
HUB, hét online platform voor kinderfysiotherapeuten De online training Neuromotor Task Training (NTT) is hier nog beperkt
beschikbaar met 100 euro korting. Volg de training eenvoudig online, met begeleiding en verdiep je kennis . De locaties en data voor de bijeenkomsten Onderwijs in Bewegen op de Basisschoolzijn vol. Nieuwe mogelijkheden en locaties voor volgend seizoen worden binnenkort gepland. Houd hiervoor de agenda in de gaten.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Mail ons gerust je ideeën, suggesties of tips. We staan open voor jouw inzichten en ervaringen, en denken graag met je mee. We worden graag geïnformeerd over de vele ontwikkelingen in het land op het gebied van sport, bewegen en onderwijs.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ken je iemand die geïnteresseerd is in Onderwijs in Bewegen?
|
|
|
📩 Zo blijven jullie maandelijks op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen, inzichten en praktische tips op dit gebied.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Bedankt!
Jouw terugkoppeling is waardevol voor ons
Ook in de afgelopen periode hebben we weer waardevolle reacties en vragen ontvangen naar aanleiding van de Kennislink.
Laat ons weten wat je van de Kennislink vindt – jouw feedback wordt zeer gewaardeerd.
|
|
|
|
|
|
|
Vind je deze Kennislink interessant?
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Je ontvangt deze Kennislink omdat je je e-mailadres hebt opgegeven op een van onze websites,
een training of cursus hebt gevolgd, of contact hebt gehad met ons over onze diensten.
Denk je dat deze informatie ook interessant kan zijn voor anderen? Voel je dan vrij om deze Kennislink door te sturen. Het delen van kennis wordt zeer gewaardeerd.
Wil je onze Kennislink maandelijks ontvangen?
De Kennislink verschijnt op de eerste maandag van elke maand.
Wil je geen enkele editie missen? Voeg ons dan toe aan je contactadressen.
Mocht je vinden dat de Kennislink te vaak komt, tegenvalt, je inbox te vol maakt of
de inhoud niet meer interessant is, dan kun je je altijd afmelden.
Dit kan via de link onderaan deze Kennislink.
Met vriendelijke groet,
Het team van de Kennislink.
|
|
|
Copyright © 2025 THEMA - spelen met gedrag
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
